Het leed dat scheiding heet!

Tegenwoordig krijgen veel kinderen te maken met gescheiden ouders. Juist dat wat je altijd hebt gevreesd, gebeurt. Althans , de meeste kinderen hebben al lange tijd een voorgevoel.  Bij anderen komt het als donderslag bij heldere hemel. Ik heb wel eens gehoord dat de pijn van een scheiding de meest ingewikkelde pijn is die je als kind kunt doormaken. Laat ik even heel duidelijk zijn: wat voor gebeurtenis iemand pijn doet, kan ik voor niemand bepalen , alleen voor mezelf. Maar ik begrijp wel dat een scheiding de meest ingewikkelde pijn kan veroorzaken.

Helaas ben ik zelf ervaringsdeskundige op dit gebied. Ik heb de scheiding van mijn eigen ouders meegemaakt en ben vervolgens zelf gescheiden (al waren we officieel niet getrouwd, maar geloof me, het voelt hetzelfde!) Dus ik weet een beetje waar ik over schrijf.

Je krijgt te maken met een verlies van een gezinssituatie die nooit meer terug komt. Maar waar in de meeste gevallen, nog wel iedereen in leven is. Dus je neemt afscheid van iets wat niet echt een afscheid is, wat niet tastbaar of concreet is. Jouw basisgezin valt uit elkaar. De kans dat je met zijn allen compleet bent , verjaardagen viert, vakanties doorbrengt en andere mijlpalen deelt, is veel kleiner geworden.
In sommige gevallen kunnen ouders elkaar nog goed zien en samen zijn. Maar in veel gevallen doet dat teveel zeer en lukt het echt niet om op een fijne manier samen te zijn. Ondanks de inspanning en de wil, die er misschien wel is. Lukt het toch om met zijn allen samen te zijn (waarvoor een diepe buiging van mijn kant) , dan is het vaak niet meer hetzelfde als daarvoor.

Als kind wil je niet dat anderen lelijke dingen zeggen over een van je ouders, dat wil je zeker niet horen van de ene ouder die het over de andere ouder heeft. En toch gebeurt het. Al wil je dat als ouder ook niet. Wat er gebeurt bij het kind is dat dat deel dat afgekeurd wordt, ook afgekeurd wordt in hemzelf (minstens voor 50%). Voor mij is dat gegeven een echte eye-opener geweest. Al lukt het nog niet altijd om te doen wat goed is voor mijn kind. Het blijft een leerproces, maar er op letten is al zo’n grote winst. Jouw pijn is niet de pijn van jouw kind!

En ik weet dan ook dat het kind in jou altijd diep van binnen, heel graag wil dat je ouders weer samen komen, zodat je compleet bent als gezin. Hoe lelijk de situatie ook is, een kind wil zijn ouders samen. Vaak kun je dat als volwassene heel goed beredeneren en snap je heus wel dat het geen “match made in heaven” was en dat het enige juiste een scheiding was, maar dat voelt jouw innerlijke kind toch anders. Al geef je er niet altijd aan toe.

Tijdens alle feestdagen voel je je altijd tekort schieten, want je wil zowel je ene ouder, als je andere ouder zien, een plezier doen en vieren. Maar je stelt er altijd een teleur, of als dat niet het geval is, weet je dat die ander altijd alleen is of in elk geval geen bezoek van de kinderen heeft.
Als er iets fijns gebeurd, kun je dat niet even “thuis” vertellen. Er is altijd de keus wie je belt, waar je langs gaat en heel vaak wil je het ook nog evenredig verdelen, terwijl dat nooit kan in de praktijk. Het huis wat je “thuis” was, is geen “thuis”meer. In veel gevallen wordt het verkocht en is er geeneens sprake meer van een ouderlijk huis. In het beste geval blijft een van je ouders er wonen en kun je af en toe nog naar dat huis, wat geen “thuis”meer is, simpelweg omdat de mensen die je het meest lief hebt er niet meer allemaal wonen.

Wat ik met dit verhaal wil zeggen?
Er lopen heel veel kinderen rond, die het leed van een scheiding met zich meedragen. Dat is vaak stil verdriet. Ook al is de scheiding al 2. 5 of 10 jaar een feit, of misschien al wel 30 jaar geleden, dan kan het nog zeer doen. Je went aan de situatie, je leert er mee om gaan. Maar als kind blijf je altijd loyaal aan beide ouders.
Veel kinderen lopen , naast hun eigen leed, met het leed van hun ouders op hun schouders. Onbedoeld door de ouders, want je wilt niets liever dan je eigen kind gelukkig zien. Maar je kunt bijna niet voorkomen dat je kind jouw verdriet niet gaat dragen. Vaak gaat dat ongemerkt. Als alleenstaande ouder deel je (te) veel en neemt je kind ongemerkt en ook ongewild, de plek in van de andere ouder. Dat noem je parentificatie.
Bijna kun je dat niet voorkomen….zei ik, want uiteindelijk kan je de verantwoordelijkheid voor je eigen verdriet als ouder terugnemen (of als jij hier het kind bent, teruggeven). Zodat je kind er niet zijn leven lang mee rond blijft zeulen. 

Herken je dat en worstel je ermee? Dan is bewustwording al de eerste stap in de goeie richting. Het proces van jouw kind, kun je niet overnemen, hoe pijnlijk ook, je kind leert er uiteindelijk van. Je eigen proces? Dat kun je wel oppakken en ervoor zorgen dat je kind niet gaat dragen wat van jou is.